II Jedwabny świat,

Rozdział 9 Ucieczka, dziennik Aleksandra Hamptona,

Co w tym odcinku: W Nowym Jorku Alex Hampton buduje swoją przyszłość architekta – z rozmachem, ambicją i wiarą, że życie wreszcie zaczyna się układać. Ale za eleganckimi wnętrzami, projektami drapaczy chmur i męskimi rozmowami w pubach narasta coś, czego nie da się narysować na żadnym planie: małżeństwo, które od pierwszego dnia jest wadliwą konstrukcją.
Gdy Fiona zaczyna wydawać pieniądze szybciej niż Alex potrafi je zarobić, a on coraz częściej szuka ukojenia w ramionach Cori, ich wspólne życie zamienia się w pole minowe. A kiedy w jej dłoniach pojawia się szaroniebieski zeszyt, jego pamiętnik, wszystko wybucha.
W tle świat zbliża się do wojny. A Alex – wypchnięty z domu, zdradzony przez najbliższych, pozbawiony sensu – podejmuje decyzję, która odmieni jego los.

17 grudnia 1938 roku

Praca u Whartonów w Los Angeles została mi zaliczona na poczet praktyki zawodowej. W przyszłym roku na wiosnę będę zdawał końcowe egzaminy. Terminy są wyznaczone na krótko przed naszym ślubem. Na początku chciałem przesunąć egzaminy na jesień, ale zrezygnowałem, bo pojąłem, że mam argument, żeby nie zajmować się przygotowaniami do wesela. Pozostawiam to Fionie i naszym mamom.

Doświadczenia na planie filmowym traktowałem raczej jako przygodę. Okazały się one jednak pomocne przy poszukiwaniu pracy. Znalazłem zatrudnienie w biurze architektonicznym braci Wollmersów. Zawdzięczam to tylko sobie! Thomas Wollmers nie zna mojej rodziny. Pracuję w grupie z kilkoma doświadczonymi kolegami. Przygotowujemy projekt drapacza chmur dla towarzystwa ubezpieczeniowego w Filadelfii. Praca jest zajmująca. Mimo że jestem najmłodszy, koledzy nie traktują mnie z góry. Po pracy często chodzimy do okolicznego pubu, gdzie siedzą prawnicy z pobliskiego sądu. Tu są prowadzone prawdziwe męskie rozmowy. Czasami chodzimy razem do łaźni rzymskiej albo do klubu sportowego. Zaprzyjaźniłem się z Jeffem Scottem z mojej grupy w biurze. Jest ode mnie prawie dziesięć lat starszy, ale to mi nie przeszkadza. Studiował tak samo jak ja architekturę na Uniwersytecie Nowego Jorku. Był, a właściwie ciągle jest, żonaty, choć żyje z małżonką w separacji. Niechętnie opowiada na ten temat. Zrelacjonowałem mu historię z Fioną i reakcję mojej rodziny, która nie poparła mnie, kiedy chciałem zerwać. Powiedział, że to normalne. On przeżył coś podobnego. Niestety, presja wywierana przez otoczenie na młodych ludziach jest tak wielka, że nie można się wycofać. Separacji zażądała jego żona. Zapytałem, dlaczego tylko separacji, a nie rozwodu. W separacji mąż musi nadal ponosić koszty utrzymania żony. Przy rozwodzie żona otrzymałaby tylko niewielkie odszkodowanie. Całe szczęście nie mają dzieci.

Jakie to prozaiczne! Miałem o wiele bardziej romantyczne wyobrażenie o miłości i małżeństwie.

23 marca 1939 roku

Projekt drapacza jest zakończony. Wyjeżdżam na trzy tygodnie do Filadelfii z Jeffem i Thomasem Wollmersem. Fiona zrobiła mi najpierw scenę, że znowu mnie nie będzie widzieć. Powiedziałem, że ten wyjazd to wyróżnienie. Poza tym jestem na początku kariery i nie chcę stracić szansy na dalszy rozwój. W końcu pogodziła się z tym. Życie zaczyna mi się znowu podobać. Poznam nowe miejsca, nowych ludzi.

25 kwietnia 1939 roku

Niech żyje Filadelfia! Było świetnie! Ciężko pracowałem przez całe trzy tygodnie. Musiałem szybko nanosić poprawki inwestora. W końcu projekt został zaakceptowany. Wszystko zostało wynagrodzone przyjęciami, spotkaniami z interesującymi ludźmi i pokaźną premią. Thomas jest hojnym pracodawcą. Teraz muszę zakuwać do egzaminów. Wollmers zasugerował, że zna członków komisji egzaminacyjnej i że na pewno nie będę miał kłopotów.

Za miesiąc odbędzie się ślub. W przyszłym tygodniu mam zarezerwowany termin u krawca.

21 maja 1939 roku

Zdałem wszystkie egzaminy! Jeff odebrał mnie z uniwersytetu i pojechaliśmy do znanej mu restauracji, gdzie podają wyborne steki i kalifornijskie wino. Siedzieliśmy do późnego wieczora. Nagle wpadło mi do głowy, że skoro zacząłem moje studenckie życie wizytą w Paradou, to w ten sposób powinienem je też zakończyć. Jeffowi spodobał się pomysł i tak udaliśmy się do klubu. Powitała nas Elwira. Mocno posunęła się w latach, ale wciąż miała ten swój błysk w oczach i dobrą pamięć. Zapytała mnie, czy życzę sobie to samo co zwykle. Zniknęła za czerwoną kotarą i po chwili przyprowadziła Cori, która nadal wyglądała znakomicie. Zamiast czułego powitania zapytała mnie prawie sarkastycznie, co się znowu w moim życiu szczególnego dzieje, bo pojawiam się u niej zawsze w takich momentach. Odpowiedziałem jej, że właśnie zdałem egzaminy i że za dwa dni się żenię. Zaśmiała się serdecznie bez cienia urazy. Seks z Cori był znowu wyborny. Kiedy zabierałem się do wyjścia, zapytała mnie, czy widzi mnie po raz ostatni. Zająknąłem się z odpowiedzią. Bystrym okiem wyłapała, że nie wyglądam na zakochanego narzeczonego. Przyznałem, że dałem się złapać na męża. Oznajmiła mi, że już kilka razy słyszała od swoich klientów o podobnej historii, że jakaś spryciara z dobrego domu daje trochę ciała i w zamian za to zaciąga delikwenta do ołtarza i załatwia sobie tym ubezpieczenie na życie. Pocieszyła mnie, że nie jestem na świecie sam z podobnym problemem, po czym dodała, że może się założyć – następnym, co mi Fiona powie, będzie to, że nie chce się spieszyć z zachodzeniem w ciążę. To też słyszała od swoich klientów.

24 maja 1939 roku

Ślub był udany. Wyjeżdżamy w krótką podróż poślubną.

6 lipca 1939 roku

Mieszkamy w naszym pierwszym wspólnym mieszkaniu, niedaleko teściów. Może to i dobrze, bo jestem zajęty pracą i rzadko bywam w domu. Cori miała rację. Już w czasie podróży poślubnej Fiona zapowiedziała mi, że nie chce od razu zajść w ciążę. Powiedziała, że powinniśmy poczekać aż umocni się moja pozycja zawodowa. Właściwie to nie mam nic przeciwko temu. Fiona prowadzi dom, gotuje. Muszę przyznać, że ma dobry gust w urządzaniu wnętrz. Może powinienem luźniej podejść do sprawy. W końcu nie jest mi z nią źle. Mam coraz mniej czasu i chęci na pisanie pamiętnika. Musiałem go przenieść do biura, bo w domu nic się nie uchowa przed Fioną, tutaj jednak trudno mi znaleźć czas.

24 września 1939 roku

Wróciliśmy z Jeffem z Detroit. Lubię moją pracę. Muszę przyznać, że pojmuję, dlaczego moje hollywoodzkie doświadczenie tak się ceni. Na planie byliśmy zmuszeni do ciągłych zmian i poprawek. Wyrobiłem w sobie pewną odporność i nie mam problemów ze zmianą swoich pomysłów. Rozumiem, że na końcu liczy się tylko to, czego chce klient. Poza biurem też spędzaliśmy czas wesoło.

Życie z Fioną byłoby całkiem znośne, gdyby nie fakt, że pieniądze wydaje garściami. Kupuje coraz to nowe fatałaszki. Próbuję tłumaczyć, że nie jestem Rockefellerem i nie zarabiam milionów, odpowiada zawsze, że to dla mnie, że chce mi się podobać, i uderza w płacz, że tego nie widzę, bo tak naprawdę to jej nie kocham. W takich momentach najczęściej ustępuję, bo nie mam siły z nią rozmawiać. Prawdę mówiąc, mam też trochę wyrzuty sumienia z powodu kilku wizyt w burdelach w Detroit.

30 listopada 1939 roku

Nie wiem, co w Fionie siedzi. Byliśmy u moich rodziców z okazji Święta Dziękczynienia. Fiona cały czas opowiadała, jaki to ze mnie skąpiec, że o wszystko musi mnie prosić. Do tego dodawała, że nie wie, czy to naprawdę jest skąpstwo, bo Hamptonowie są na ogół hojni, czy może mam nieodpowiednią pracę. Wszyscy przyglądali mi się z zażenowaniem. Kathy szepnęła mi „Biedny Alex”. Dlaczego ona to robi? Z nienawiści? To prawda, że jej nie kocham, ale staram się być poprawny. Czyżby tego nie dostrzegała? Miarkę przepełniła mama, pytając mnie z przekąsem, dlaczego Fiona nie jest w ciąży? Mam tego stanowczo dosyć. Postanowiłem, że nie będę się pokazywał z nią u rodziców dopóty, dopóki między nami się nie polepszy. Chciałem trochę porozmawiać z ojcem. Nie podjął tematu Fiony, za to opowiadał coś o wojnie w Europie i o Hitlerze, fanatycznym Niemcu. Czytałem o tym w gazetach, ale myślę, że skoro wyszliśmy jako tako z kryzysu, to musimy się trzymać z daleka od tego, co się dzieje w Europie. Wystarczy, że musimy masowo przyjmować uciekinierów stamtąd i zapewniać im tutaj egzystencję.

25 marca 1940 roku

Przyrzekłem sobie, że będę dbał o polepszenie naszego związku. Niestety, ciągle nie widzę poprawy. Fiona denerwuje mnie coraz bardziej, ja ją chyba też. Kiedy próbuję ją na ten temat zagadnąć, bierze od razu wszelką winę na siebie i obiecuje poprawę. Tłumaczę, że ja też nie zawsze zachowuję się w porządku, że moim postępowaniem też prowokuję awantury, ale ona nie przyjmuje tego do wiadomości. Uważa, że to ona jest wszystkiemu winna i basta. Dziwne. Nie rozumiem, po co to robi.

W ostatnim czasie znowu byłem kilka razy u Cori. Przed kilkoma dniami poszedłem do niej zaraz po pracy. Miała wolne. Zjadłem z nią kolację. Pokochaliśmy się i zasnąłem jak dziecko. Obudziłem się o szóstej nad ranem. Zerwałem się na równe nogi i zdecydowałem czym prędzej pojechać do domu, żeby przebrać się przed wyjściem do biura. Już z daleka widziałem, że w kuchni pali się światło. Fiona na mnie czekała.

Kiedy wszedłem do mieszkania, zobaczyłem ją siedzącą przy kuchennym stole. Zapytała mnie głosem pełnym wyrzutu, gdzie byłem. Tłumaczyłem się, że długo zabawiłem z kolegami. Spojrzała na mnie przenikliwie i wycedziła przez zęby, żebym przestał kłamać i przyznał się, że byłem u jakiejś kurwy. Milczałem chwilę, po czym uznałem, że jest mi wszystko jedno. Nie miałem ochoty kłamać i wyznałem jej, że byłem z inną kobietą, sto razy lepszą od niej.

Rozpłakała się. Jej łzy tym razem nie wzbudziły we mnie poczucia winy, wręcz przeciwnie, wyzwoliły we mnie złość. Napadłem na nią, że sama jest sobie winna. Mam dosyć tego, że liczę się dla niej tylko jako maszynka do robienia pieniędzy. Szlochając, wyrzuciła mi okrucieństwo i egoizm, dodała też, iż odnosi wrażenie jakby z każdym dniem coraz mniej mnie obchodziła. W emocjonalnym amoku potwierdziłem to i zapytałem, czy chce rozwodu. Patrzyła ma mnie chwilę, jej szloch przerodził się w spazmy, grożące załamaniem nerwowym. Nazwała mnie bezczelnym chamem i pobiegła do sypialni, gdzie zaryglowała się od środka.

4 kwietnia 1940 roku

Mama zadzwoniła do mnie do biura. Fiona opowiedziała jej o kłótni. Musiałem wysłuchać wykładu na temat mojej niewdzięczności i egoizmu, o tym, że nie liczę się z nikim. Krótko po tym zadzwonił teść i też udzielił mi reprymendy. Następnym razem wyślę ich do wszystkich diabłów. Mam w końcu dwadzieścia pięć lat, sam zarabiam i nie potrzebuję, żeby mi ktoś opowiadał, jak mam żyć. Nienawidzę Fiony.

23 maja 1940 roku

Pierwsza rocznica ślubu. Czy dotrwamy drugiej? Fiona zorganizowała przyjęcie. Było nawet przyjemnie, ale bardzo drogo. Fiona zamówiła kelnerów i najdroższe jedzenie. Może się między nami polepszy?

19 października 1940 roku

Od dłuższego czasu Fiona molestowała mnie, że chce kupić nowe meble. Tłumaczyłem, że nie jest to potrzebne. Ciągle pokazywała mi jakieś prospekty i ciągała po sklepach, żeby mnie przekonać. Odpowiadałem, że wie przecież, ile zarabiam, i że nie możemy wydać wszystkich pieniędzy na meble i nie mieć nic na życie. Usiłowała mnie skłonić, żebym poprosił o pieniądze ojca, a tego chciałem uniknąć przede wszystkim. Zamierzam o własnych siłach wybudować nasze życie, a nie bez przerwy być zdanym na pomoc rodziców.

Cały dzień byłem zajęty spotkaniami i poprawkami do projektów. Na korytarzu w drodze do biura sekretarka rzuciła, że Fiona czeka na mnie od ponad dwóch godzin. Pomyślałem, że musi to być coś ważnego, skoro poświęciła aż tyle czasu. Kiedy wszedłem do biura, powitała mnie stwierdzeniem, że chce kupić do salonu beżowe kanapy, które mi pokazywała. Odburknąłem coś poirytowany, wszak sto razy powtarzałem, że nie możemy sobie na to pozwolić. Wyniośle oświadczyła, iż ma pewność, że znajdę sposób. Popatrzyłem na nią, jakby była nienormalna. Nagle wstała, podeszła do mnie i podsunęła pod nos szaroniebieski zeszyt. Zbladłem. Powiedziała mi z uśmiechem na twarzy, że jeżeli nie chcę, żeby więcej osób przeczytało mój pamiętnik, to muszę się postarać, żeby beżowe meble trafiły pod nasz adres.

Krew mnie zalała. Ogarnęła mnie furia, ale zapanowałem nad sobą. Wiedziałem, że w takim momencie nie mogę popełnić żadnego błędu. Chłodno odpowiedziałem jej, że nie pozwolę się szantażować. „Jak chcesz − powiedziała − Twoja rodzina będzie mogła przeczytać, co, kto i kiedy robił, a przede wszystkim co o tym wszystkim sobie myślałeś”.

Wpadłem w przerażenie. Chciałem tego uniknąć za wszelką cenę, próbując ją udobruchać, stwierdziłem, że jest w szoku. W odpowiedzi poinformowała mnie lodowatym głosem, że jest w pełni władz. W formie komentarza do lektury pamiętnika przyznała, że faktycznie zależało jej na tym, żeby zostać moją żoną, bo uważała mnie za dżentelmena. Teraz widzi, że jestem prymitywnym prostakiem, a moja rodzina to banda nieokrzesanych parweniuszy. Tego było mi za wiele, zacząłem wrzeszczeć, że na co czeka, że powinna w końcu mieć odwagę uwolnić siebie i mnie od jarzma tego fatalnego małżeństwa, że będzie mogła nareszcie żyć jak dama, a ja będę mógł codziennie chodzić do pubu i burdelu.

Fiona patrzyła przez chwilę gdzieś w przestrzeń, jakby rozważała moją propozycję rozwodu. Zniecierpliwiony jej milczeniem zagadnąłem ją sarkastycznie, czy aby jej wahanie nie jest obawą, że zabraknie jej moich pieniędzy. Z oczu sypnęły się jej iskry. Zagroziła mi, że drogo zapłacę za tę zniewagę. Wyśmiałem ją, mówiąc, że się stanowczo przecenia.

Fiona dała pamiętnik do przeczytania mojej mamie. Szansa na polepszenie naszego związku rozwiała się bezpowrotnie. Dzisiaj mama oddała mi szaroniebieski zeszyt bez słowa. Złożyłem w sądzie wniosek o separację. Wyprowadziłem się do Jeffa. Fionie zostawiłem wiadomość, że w przeciągu miesiąca musi się wyprowadzić z mieszkania, w tym bowiem czasie przestanę płacić czynsz.

11 listopada 1941 roku

Nie utrzymuję kontaktu z rodzicami. Nie wiem, czy nie zaprzestać pisania i być może zniszczyć ten pamiętnik. Szczerość nic mi nie dała. Moje życie ma tak mało sensu.

7 grudnia 1941 roku

To jest data, która przejdzie do historii Ameryki i świata. Japonia zdradziecko napadła Stany Zjednoczone, atakując Pearl Harbor na Hawajach.

10 grudnia 1941 roku

Rozmawiałem z Jeffem na temat wydarzeń ostatnich dni. Uważa, że obowiązkiem każdego Amerykanina jest teraz bronić kraju. Zamierza zaciągnąć się do wojska. Ma za sobą szkolenie oficerskie. Mnie też namawiał mnie do tego kroku.

15 grudnia 1941 roku

Zaciągnąłem się dzisiaj razem z Jeffem do jednostki specjalnej. Muszę najpierw odbyć szkolenie. Za tydzień wyjazd na trening na Hawaje, potem przerzut do Azji w rejon na Pacyfiku.

20 grudnia 1941 roku

Poszedłem do rodziców, żeby się pożegnać. Mama prawie cały wieczór płakała i ciągle pytała mnie, czy nie można odwołać mojego wyjazdu. Ojciec też ciągle powtarzał, że może to dla mnie załatwić. Powtarzałem, że jest to ostateczna decyzja i że uważam, że jest to w tym momencie najrozsądniejsze, co mogę zrobić. Schodząc w nocy na dół, jak zwykle, kiedy chciałem się czegoś napić, usłyszałem – tak jak przed laty – rodziców w kuchni. Ojciec grzmiał, że to wina mamy, że idę na wojnę, że gdyby mnie tak nie gnębiła z Fioną, nie doszłoby do tego. Mama tłumaczyła się, że chciała mojego dobra. Tom Hampton był bezlitosny dla swojej żony, mówiąc jej, że chociaż raz w życiu powinna być szczera. Zarzucił jej, że chciała, żebym został mężem córki jej przyjaciółki po to, żeby mogła nad nią górować. Spełniłem mimo woli jej oczekiwania. Fiona pewnie też została przymuszona do tej gry i postanowiła jak najwięcej z niej skorzystać. W ten sposób zatruła życie sobie i mnie. Mama tym razem nie zalała się łzami, za to usłyszałem, jak głośno przełknęła ślinę i syknęła w stronę ojca, żeby nie wysilał się na prawienie morałów i że wyczytała co nieco o jego nieskazitelnej moralności z lektury mojego pamiętnika.

Zatrzymałem się przed kuchnią. Postanowiłem wrócić do pokoju. Nie było sensu z nimi rozmawiać, tylko potwierdziłbym w ten sposób, że moje dotychczasowe życie to fiasko. Chciałem, żeby w końcu nabrało sensu.

Co w następnym odcinku: Nocą, tuż przed wyjazdem na front, Alex słyszy za drzwiami kuchni rozmowę rodziców – ostatni akt rodzinnego teatru, który wreszcie odsłania prawdę. A gdy mama syczy do ojca, że „wyczytała co nieco o jego nieskazitelnej moralności” w szaroniebieskim zeszycie, Alex rozumie, że nie ma już dokąd wracać. Wychodzi nie żegnając się.

Inne odcinki powieści i teksty Katarzyny Poznakow znajdziesz tutaj

Książka „Jedwabne nici” tutaj

E-book „Jedwabne nici” tutaj 

Zarejestruj się i opisuj swoje podróże